Kinderen uit een vorige relatie? Dit moet u weten over uw successieplanning

In België zijn nieuw samengestelde gezinnen geen uitzondering meer. Onze fiscalisten worden steeds vaker ingeschakeld bij vragen van ondernemers en vrije beroepen rond successieplanning in deze context. Hoe worden biologische kinderen, pluskinderen en partners beschermd? En kunt u zelf bepalen wie wat erft? Een beknopt overzicht van de belangrijkste regels en aandachtspunten.

Eigen kinderen blijven automatisch beschermd

Uw eigen (biologische) kinderen hebben samen altijd recht op minstens 50% van uw nalatenschap. Dat verandert niet wanneer u hertrouwt of een nieuw samengesteld gezin vormt.

• Bent u gehuwd en heeft u meerdere kinderen?
  Dan hebben zij samen recht op minstens 50% van de blote eigendom van de nalatenschap, elk voor een gelijk deel.
  
  
• Was u niet gehuwd (maar samenwonend of alleenstaand)?
  Dan hebben uw kinderen samen recht op minstens 50% in volle eigendom.
  
  

Voorbeeld: Jan hertrouwt en heeft twee kinderen uit zijn eerste huwelijk. Bij zijn overlijden hebben zijn twee kinderen samen altijd recht op minstens de helft van zijn vermogen. Dat verandert niet door zijn tweede huwelijk, tenzij hij met zijn tweede echtgenote ook een kind heeft. 

De samenwonende partner heeft weinig tot geen bescherming

Was u gehuwd?
Dan heeft de langstlevende partner recht op  minstens 50% van het vruchtgebruik van de nalatenschap. Is het vruchtgebruik op de gezinswoning en de inboedel samen al meer dan die 50%? Dan behoudt de langstlevende partner het recht op het volledige vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel.

Opgelet: Zijn er één of meer niet-gemeenschappelijke kinderen, dan kan u in het huwelijkscontract het erfrecht van de langstlevende partner beperken.
Dat gebeurt via de Valkeniersclausule: een afspraak waarbij echtgenoten vastleggen dat zij geen of slechts een beperkt erfrecht hebben op elkaars nalatenschap.

Was u niet gehuwd?
Dan is er geen minimale reserve en dus geen wettelijke bescherming voor de langstlevende partner. Wilt u uw samenwonende partner toch iets nalaten? Dan moet u een testament opstellen.

Voorbeeld: Els woont feitelijk samen met haar nieuwe partner maar is niet gehuwd. Zonder testament gaat haar vermogen bij overlijden volledig naar haar eigen kinderen. Haar partner erft niets automatisch. Zijn ze wettelijk samenwonend, dan erft de langstlevende partner het vruchtgebruik van de gezinswoning en de inboedel. Dit kan echter via een testament ontnomen worden.

U kan vrij beschikken over een deel van uw vermogen 

U kan 50% van uw vermogen nalaten aan wie u wilt. Dat kan dus ook aan andere personen dan uw kinderen of partner, of aan een goed doel. Voorwaarde: U moet dit vastleggen in een testament, waarin u deze personen expliciet aanduidt als erfgenaam.

Pluskinderen erven niet automatisch van een plusouder

Pluskinderen hebben geen wettelijk erfrecht ten opzichte van hun plusouder. Toch zien we dat onze klanten soms juist willen dat alle kinderen — zowel biologische als pluskinderen — gelijk worden behandeld. Dat kan perfect juridisch worden vastgelegd.

Belangrijk om te weten:

• Heeft de plusouder eigen kinderen?
  Dan kan hij of zij maximaal 50% van het vermogen nalaten aan pluskinderen.
  
  

• Heeft de plusouder geen biologische kinderen?
  Dan kan zelfs 100% van het vermogen naar de pluskinderen gaan.
  (Tenzij het koppel gehuwd was zonder Valkeniersclausule: dan behoudt de langstlevende partner recht op 50% van het vruchtgebruik.)
  
  Voorbeeld: Sofie heeft geen eigen kinderen, maar haar partner wel. Zij wil haar pluskinderen als haar eigen kinderen behandelen. Via een testament kan zij haar volledige vermogen aan hen nalaten.

Wilt u iets nalaten aan uw pluskinderen?
Dan is een testament noodzakelijk.

Opgelet: Iets nalaten aan pluskleinkinderen kan, maar is fiscaal nadelig. Pluskinderen erven aan dezelfde tarieven als eigen kinderen, maar pluskleinkinderen vallen onder het tarief voor ‘anderen’.

Eigen kinderen erven niet automatisch van de langstlevende plusouder

In nieuw samengestelde gezinnen ontstaat vaak een extra probleem bij het tweede overlijden. De kinderen van de eerst overleden partner erven niet automatisch van de langstlevende plusouder.

Net daarom is een grondig uitgewerkte successieplanning bij nieuw samengestelde gezinnen een must. Zeker bij ondernemers en vrije beroepen waar er vaak onroerende goederen, roerende beleggingen en vennootschappen zijn.

Voorbeeld: Peter overlijdt en wilt zijn partner maximaal beschermen door 50% van zijn vermogen na te laten in volle eigendom. Wanneer zij later overlijdt, erven Peters kinderen niet automatisch van haar — tenzij dit vooraf werd geregeld.

Hoe regelt u uw nalatenschap in uw nieuw samengesteld gezin?

Bespreek uw situatie met onze fiscale experten van Bank Van Breda Advisory. Ze denken graag met u mee.

Maak een afspraak