Hoe onze tijdsgeest onze kijk op vermogen kleurt…
Trendwatcher Herman Konings zoomt uit: vijf generaties, vijf levenshoudingen en vijf verschillende relaties met sparen, beleggen, financiële planning en vermogensopbouw.
De vijf generaties
De Stille generatie: geboren voor WOII (ouder van 81 jaar)
De Babyboomers: 1945-1964 (81-62 jaar)
De generatie X: 1965-1979 (61-46 jaar)
De generatie Y: (de Millenials): 1980-1994 (45-32 jaar)
De generatie Z: 1995-2009 (31-16 jaar)
Hoe je naar geld kijkt, hangt zelden alleen af van je inkomen. Opgroeien in oorlog of wederopbouw, in tijden van groei of crisis, met schaarste of met een overvloed aan keuze: het laat sporen na in hoe je spaart, belegt en risico’s inschat. Trendwatcher Herman Konings schetst hoe vijf generaties - van ‘bouwers’ tot ‘zoomers’ - elk hun eigen reflexen hebben rond zekerheid, consumptie, duurzaamheid en financiële autonomie.
De stille generatie
Financiële reserve blijft voor hen het fundament.
Herman Konings: ‘Deze generatie wordt ook ‘de Bouwers’ genoemd, omdat ze letterlijk met hun handen werkten—mannen buitenshuis, vrouwen thuis. Vandaag maakt nog 3 tot 4% van onze populatie er deel van uit. Driekwart is vrouw.
Vrouwen werden financieel ongeletterd gehouden: partner en omgeving leerden hen zelden hoe ze zelf financieel zelfstandig konden zijn. Geldzaken ‘hoorden’ bij de man, en banken richtten zich nauwelijks op vrouwen—tot diep in de jaren ’60, ’70 en zelfs ’80.
De vrouwen van deze generatie waren ‘veldafhankelijk’ van familie, partner en lokale autoriteiten. Zij bepaalden hoe een vrouw hoorde te denken; gehoorzaamheid was de norm. Scheiden was haast ondenkbaar. Wie het toch overwoog, riskeerde sociale uitsluiting, zelfs door de eigen familie.
De vrouwen uit deze generatie die nu nog leven, zijn daardoor vaak afhankelijk van hun kinderen, die geregeld ook het vermogen van mama beheren.
Het is in geen geval de ‘big spender’-generatie. Vooroorlogse mannen en vrouwen vinden vaak dat hun geld eigenlijk ‘van hun kinderen’ is. ‘We hebben ons geld van onze kinderen te leen,’ denken ze. Ze willen het bewaren en later doorgeven. Spenderen voelt bovendien als onverstandig. Want wat als er opnieuw oorlog, rampspoed, een pandemie of een economische depressie komt? Financiële reserve blijft voor hen het fundament.
Maar zodra de samenleving na WOII weer ademruimte kreeg, schoof de focus langzaam op: van overleven en bewaren naar vooruitgang, kansen en een voorzichtig groeiend geloof dat de toekomst maakbaar is. Met die omslag verschijnt de volgende generatie op het toneel.
De babyboomers
Ze bouwen een geruststellend vermogen op dat ze koste wat het kost willen beschermen.
Herman Konings: ‘De babyboomgeneratie mogen we gerust als een ‘goudmijn’ beschouwen. Ze groeiden op na de Tweede Wereldoorlog, een disruptieve gebeurtenis die tegelijk versnelling, progressie en innovatie bracht. Alsof de samenleving wakker werd geschud en zekerheden in vraag stelde. Zo ook de afhankelijkheid van vrouwen. De roep om emancipatie en een bredere blik op de wereld klonk steeds luider.
Nieuwe media maakten die wereld ook zichtbaarder: beelden uit Vietnam, documentaires over WOII, talkshows op de BRT. Discussies werden plots breder gevoerd dan in het dorpscafé.
Boomers die toen puberden, zetten zich steeds nadrukkelijker af tegen hun ouders. Voor het eerst revolteerden ook vrouwen tegen afhankelijkheid. Het was de tijd van de Dolle Mina’s en een popcultuur die jongeren aanspoorde om dat patroon te doorbreken.
John Kenneth Galbraith, econoom en Nobelprijswinnaar, schreef over ‘The Culture of Contentment’. Aanvankelijk revolteer je als jong iemand. Maar na verloop van tijd groei je financieel en bouw je een geruststellend vermogen op dat je koste wat het kost wil beschermen. Je wordt protectionistischer, denkt meer aan jezelf en past dat ook toe op consumptie: reizen, kwaliteit, weg van het massatoerisme. De rest komt op de tweede plaats.
Dat zie je bij de Babyboomers. Met hogere diploma’s, betere jobs in de kennis- en diensteneconomie, betere voorwaarden én meer vrouwen op de payroll werden zij de eerste echte tweeverdienersgeneratie. Ze profiteerden bovendien van ‘benefits’ van overheid en banken: dertiende en veertiende maand, aandelenparticipatie, groepsverzekeringen en beleggingsformules. Zo groeide een ‘cultuur van tevredenheid’.
Een groot deel is nog aan het werk, maar de komende jaren gaan ze massaal met pensioen. Dan komt het opgebouwde vermogen echt in beweging. Gemiddeld hebben Boomers 2,5 keer meer spendeervermogen dan de Stille Generatie. Dit verschil wordt mee verklaard door die nieuwe financiële mogelijkheden en het tweeverdienersmodel.
Boomers spenderen ook omdat consumptie voor hen een signaal van succes is. Ze consumeren symbolen en merken—iets wat vooroorlogse generaties nauwelijks kenden. Ook na hun pensioen willen ze die levensstijl aanhouden, maar omdat ze gemiddeld zeven jaar langer leven dan hun ouders is dat financieel niet altijd vanzelfsprekend.
De Babyboom-generatie wordt ook wel de competitieve generatie genoemd. In de naoorlogse heropbouw (met o.a. het Marshallplan) werd Europa economisch ondersteund, maar tegelijk ook richting een Amerikaanse consumptie- en competitiementaliteit geduwd. Heel wat Boomers namen die lifestyle over. Dit in tegenstelling tot hun kinderen, de Millennials, die eerder de ‘Sharing Economy’ omarmen.
Die boomerreflex—opbouwen, beschermen en consumeren—werkt lang, maar schuurt wanneer zorg en kosten zich opstapelen. Precies daar landt generatie X: niet als revolutionair tegengewicht, maar als groep die tegelijk vooruit moet én moet opvangen.
De generatie X
Die dubbele verantwoordelijkheid weegt op hun tijdsbudget én op hun financiële bestedingen.
Herman Konings: ‘Dit is de zogenaamde sandwichgeneratie: ze zitten vaak gekneld tussen de zorg voor hun kinderen én de zorg voor hun ouders. Die dubbele verantwoordelijkheid weegt op hun tijdsbudget én op hun financiële bestedingen.
Aan de ene kant is er de financiële zorg voor kinderen (studies, soms met een Erasmus-verblijf met bijhorend kostenplaatje) en een woonmarkt die voor starters bijzonder duur is. Aan de andere kant is er de zorg voor ouders die vaker hulpbehoevend worden, soms tot intensieve mantelzorg toe.
Ook mentaal zijn ze een brug: generatie X wordt wel de cross-over of hybride generatie genoemd, met eigenschappen van zowel Boomers als generatie Y. Ze nemen van beide het ‘werkbare’ mee—eerder opportunistisch dan ideologisch.
Uit recent grootschalig onderzoek bleek dat deze generatie het minst aandacht krijgt in generatiestudies. Dat is opvallend, want qua omvang en gemiddeld inkomen is generatie X in veel economisch ontwikkelde landen vandaag de grootste. Ingeklemd tussen de culturele grootmachten van Boomers en Millennials, worden Gen X’ers door merken en adverteerders vaak over het hoofd gezien.
Vandaag staat generatie Z het vaakst in de spotlights. Een paar jaar geleden waren dat nog de Millennials, als jonge (vaak hoogopgeleide) gezinnen met bestedingsruimte. Ook Boomers blijven interessant omdat ze richting pensioen gaan met vermogen dat kan rollen. Over generatie X blijft het opvallend stil. Alsof ze moeilijk in één headline te vatten zijn.
Vrouwen uit generatie X zijn bovendien de eerste die vaker doorstoten naar hogere posities. Diversiteitsdenken wordt belangrijker, en vrouwen beginnen—absoluut—meer te verdienen dan de vrouwen uit de babyboom-generatie.
Waar generatie X vooral probeert alles werkbaar te houden, groeit bij hun kinderen een ander instinct: minder ‘ieder voor zich’ en meer ‘samen vooruit’. Dat maakt de weg vrij voor de Millennials, met delen en samenwerken als uitgangspunt.
De generatie Y
Voor Millennials vallen ethiek en investeringen samen.
Herman Konings: De generatie Y of de Millennials (kinderen van de Babyboomers) denken coöperatief. Ze zagen dat het competitieve gedrag van hun ouders niet altijd werkt, en dat je verder komt door samen te werken. ‘The Sharing Economy’ vat die logica samen: voertuigen, woningen, energie, financiële diensten, media of kleding delen om sneller, verder en goedkoper te gaan.
Onder Millennials groeit ook de bezorgdheid over schaarste en ecologische grenzen. Hergebruik, recycling, upcycling en delen bieden economische verlichting én ecologisch voordeel. In het eigen huishouden vertaalt dat zich in meer aandacht voor dagelijkse consumptiepatronen en een grote bereidheid om gedrag aan te passen in functie van duurzaamheid.
Een enquête van Stanford University uit 2023 bevestigt dat Millennial-investeerders bereid zouden zijn om 10% van hun investering op te geven om een onderneming haar milieubeleid te laten verbeteren, terwijl Boomers hooguit wat wisselgeld zouden afstaan.
Voor Millennials vallen ethiek en investeringen samen. Amerikaans onderzoek van de Bank of America en Europese studies van Agility, Research & Strategy staven dat: slechts een kwart van Gen Y met een vermogen van minstens 6 miljoen dollar belegt (hoofdzakelijk) in klassieke aandelen. Ze geloven meer in alternatieven zoals cryptomunten (29% versus 7% van de 45-plussers) en duurzame investeringen (29% versus 7% van de 45-plussers).
Dat coöperatieve denken blijft, maar krijgt bij de volgende lichting een digitale versnelling. Wie opgroeit met apps, algoritmes en permanente connectie, verwacht maatwerk en onmiddellijke toegang, ook in geldzaken. Zo komen we bij generatie Z.
Een enquête van Stanford University uit 2023 bevestigt dat Millennial-investeerders bereid zouden zijn om 10% van hun investering op te geven om een onderneming haar milieubeleid te laten verbeteren
De generatie Z
Generatie Z wordt sterk gedreven door financiële ambitie.
Herman Konings: ‘Generatie Z wordt wereldwijd gezien als de individualistische generatie. Dat is goed te begrijpen: zij stoten enorm veel data uit en zijn vaak online, via gaming en social media. Die data worden gecapteerd waardoor organisaties denken Gen Z heel precies te kennen en ‘tailormade’ producten en diensten kunnen aanbieden. Dat maatwerk geeft een Gen Z’er het gevoel uniek te zijn en versterkt het individualisme.
Generatie Z is het meest etnisch divers van alle volwassen generaties (bijv. ouders met verschillende nationaliteiten), wat hun perspectief verbreedt. Ze scoren ook hoog op DEI (Diversity, Equity en Inclusion) en zijn gevoelig voor het WOKE-aspect. In vergelijking met Boomers en Millennials zien Zoomers klimaatopwarming minder vaak als topprioriteit; ze leggen eerder de nadruk op thema’s als racisme, gendergelijkheid, vrouwenrechten en lhbt+-rechten. Hun betrokkenheid komt mede door betere voorlichting (traditionele en moderne media) en wereldwijde verbondenheid via sociale netwerken en gaming.
Ze zijn ook het meest hoogopgeleid: 60% van de meisjes en 50% van de jongens rond 18-19 jaar volgt les aan een hogeschool of universiteit. Ze zijn digitaal zeer geletterd en doorgaans direct: what you see (or hear) is what you get. Tegelijk zijn ze sterk ‘thaasofoob’—bang voor verveling—en dus snel afgeleid door het dagelijkse prikkelbombardement. Engageren doen ze wel, maar liever niet in een traject met een levenslang lidmaatschap.
Tot slot zijn Gen Z’ers ook het meest onzeker. Sociale media en influencers voeden vergelijking en twijfel. Minder fysieke verbinding met peers (o.a. door meer thuiswerk) kan dat versterken. Volgens studies vertaalt zich dat in meer eenzaamheid en angst, met wachtkamers van psychologen en psychiaters die vollopen.
Een studie van de universiteit van Rochester wees uit dat Gen Z’ers 1000 uur minder persoonlijke contacten in een fysieke constellatie hebben dan twintigers van 20 jaar geleden. Daardoor komen minder dopamine, endorfine en serotonine vrij en ervaren ze sneller eenzaamheid en angst.
Opvallend is ook wanneer generaties beginnen te beleggen: generatie X gemiddeld rond 35 jaar (vaak pensioensparen), generatie Y rond 25 jaar en generatie Z rond 19 jaar. Apps, ETF’s en microbeleggingsplatformen verlagen de drempel.
Generatie Z wordt sterk gedreven door financiële ambitie. Net omdat mogelijkheden zo makkelijk en vroeg worden aangereikt, reageren ze gretig op nieuwe opties.
De vatbaarheid van Europese Gen Z’ers voor cryptomunten en digitale activa is aanzienlijk. Meerdere peilingen uit 2024 tonen dat Britten vooroplopen, met 43% van de 18- tot 30-jarigen die vertrouwen heeft in digitale valuta als belegging. In België en Nederland zegt bijna één op de vier Zoomers (23%) cryptocurrencies in hun digitale portefeuille te hebben. Omdat bits en bytes van jongs af vanzelfsprekend zijn, is hun interesse in alternatieven zoals blockchain-munten en non-fungible tokens (NFT’s) niet verrassend.
Generatie Z wordt daarbij sterk gedreven door financiële ambitie. Net omdat mogelijkheden zo makkelijk en vroeg worden aangereikt, reageren ze gretig op nieuwe opties. Van digitale activa tot andere vormen van investeren.
Vroeg beleggen heeft neveneffecten, ook op vastgoed. In 2025 werden in ons land 14,2% meer huizen verkocht, terwijl de prijzen met 5,8% stegen. Gen Z blijkt eerder een koopgeneratie. Cijfers uit het VK en de VS staven dat: 6% van de min 35-jarigen in het Verenigd Koninkrijk en 12% van de min 35-jarigen in de VS plant een woning te kopen met een vriend of sibling (dus niet met een partner). ‘Friends with mortgage benefits’. Wie op z’n negentiende al belegt, denkt sneller ook aan ‘beleggen in steen’.
Ze blijven ook langer thuis wonen: de gemiddelde leeftijd om het ouderlijk nest te verlaten is 26 jaar (bij mannen zelfs 28-29). Dat past in een ‘homebuddy economy’ of huismuseconomie: liever thuis dan op café, met entertainment dat goedkoper en altijd beschikbaar is (streaming, gaming, thuisbioscoop). Bovendien zijn ouders (generatie X) progressiever: vrienden of een lief mee naar huis brengen, samen eten bestellen—het kan allemaal.
Als ze het nest verlaten, kopen ze liever een huis, soms samen met vrienden. Later verkopen ze eventueel met winst, of vragen steun aan ouders (gen X) of grootouders (Boomers). Ze verdienen ook vaker zelf bij: generatie Z is de eerste generatie in België waarvan 9 op 10 naast school of studie werkt.
Generatie Z heeft bijgevolg wel wat geld beschikbaar, hoe jong ze ook zijn. Een interessante en niet te missen doelgroep dus voor banken en bedrijven.
Ook omdat ze samen met generatie Y tegen 2045 naar verwachting alleen al in de VS zo’n 49.000 miljard zullen erven. Ook de Benelux wacht een stortvloed aan financiële transfers: zo’n 2000 miljard euro in de Benelux en 800 miljard in België. In ons land sterven tussen 2026 en 2034 gemiddeld 217 babyboomers per dag—met een aanzienlijke overdracht naar de volgende generaties als gevolg.
Vermogen is dus nooit alleen een rekensom, maar ook een reflex van de tijd waarin je gevormd bent. Waar de Stille Generatie zekerheid bewaart, bouwen Boomers op en beschermen, draagt generatie X de druk van twee kanten, investeren Millennials met een morele bril en stapt generatie Z vroeg en digitaal in nieuwe vormen van waarde. Wie generaties begrijpt, begrijpt ook waarom één financieel verhaal zelden voor iedereen werkt.
Krijg nieuwe inzichten over ondernemen over generaties heen
Duik in alle interviews rond generatieverschillen bij ondernemers.
Ga naar het overzicht