Samen bouwen aan morgen

Twee generaties over ondernemen, vermogen en de toekomst

Bij het familiebedrijf Gravo draait ondernemen niet enkel om werven, cijfers en contracten, maar ook om vertrouwen. In elkaar, in het bedrijf en in de toekomst. Herbert Smets bouwde verder op wat zijn vader ooit mee in gang zette. Vandaag geven zoon Omar en dochter Naomi mee richting aan het familiebedrijf. Elk met hun eigen stijl, blik en verantwoordelijkheid. Openheid loopt als een rode draad doorheen hun verhaal. Ze spreken zonder omwegen over hard werken, verantwoordelijkheid, generatieverschillen en financiële rust. En over de wil om iets op te bouwen dat langer meegaat dan jezelf.

Hoe is Gravo een familieverhaal geworden?

Herbert Smets: ‘Gravo werd in 1963 opgericht, aanvankelijk nog zonder onze familie. Het bedrijf was gespecialiseerd in het graven van gasleidingen, voornamelijk voor de gasmaatschappij van Antwerpen. Een paar jaar later is mijn vader mee in het verhaal gestapt. Hij had toen zijn groothandel verkocht en was op zoek naar een nieuwe uitdaging. Zo is hij aandeelhouder geworden en uiteindelijk heeft hij de zaak volledig overgenomen. Gravo is uitgegroeid tot een aannemer die zich toelegt op ondergrondse infrastructuurwerken en nutsvoorzieningen. Zelf ben ik er na mijn legerdienst ingerold. Ik was twintig en ben letterlijk van onderaan begonnen: in de ploegen, met de vrachtwagens, in de garage, mee gaan scheppen. Pas later ben ik op kantoor terechtgekomen. Dat traject heeft mij wel gevormd. Je leert het bedrijf pas echt kennen als je de basis begrijpt.’

Omar Smets: ‘Bij mij begon het in 2009. Ik was negentien en mijn vader vond het belangrijk dat ik eerst ergens anders ging werken. Die voorwaarde was bewust: als je eerst voor iemand anders werkt, weet je ook hoe het voelt om voor een baas te werken. Daarna ben ik bij Gravo gestart, ook opnieuw van onderuit. Mee in de ploeg, de spade in de grond, op de kraan zitten, en zo stap voor stap meer verantwoordelijkheid opnemen. Dat maakte de overstap heel natuurlijk.’

Naomi Smets: ‘Bij mij lag dat minder vast. Er is thuis nooit druk geweest om in het bedrijf te stappen. Integendeel: ik kreeg echt de ruimte om mijn eigen weg te kiezen. Ik werkte ook elders en het was nooit uitgesproken dat ik hier zou terechtkomen. Pas toen mijn mama aangaf dat ze andere dingen wilde doen, is dat gesprek ontstaan. Ik zat toen thuis op zwangerschapsverlof en ben een tijd met haar beginnen samenwerken. Dat viel zo goed mee dat ik ben gebleven. Ik heb daar nog geen moment spijt van gehad. We zijn thuis een warm en open gezin, en ik vind het fijn dat we die verbondenheid ook zakelijk kunnen doortrekken.’

Zit ondernemen in jullie bloed?

Omar Smets: ‘We hebben thuis eigenlijk nooit iets anders gezien. Dan rol je daar bijna vanzelf in. Ondernemen was altijd aanwezig, niet als een groot woord, maar gewoon als realiteit.’

Herbert Smets: ‘Bij mij was de vraag nooit of ik zelfstandig zou worden, maar wanneer. Dat zat er gewoon in. Tegelijk heb ik dat nooit aan mijn kinderen opgelegd. Je kan ondernemerschap niet forceren. Je kan alleen tonen wat hard werken, verantwoordelijkheid en engagement betekenen.’

Naomi Smets: ‘Wij hebben als kinderen nooit gevoeld dat we per se in de zaak moesten stappen. Wel dat we iets van ons leven moesten maken. Hard werken was vanzelfsprekend. Niet omdat het moest voor het bedrijf, maar omdat je je eigen leven moet opbouwen.’

Hoe voelt het om als vader, zoon en dochter samen een bedrijf te dragen?

Naomi Smets: ‘Wij horen soms van mensen dat samenwerken met familie moeilijk moet zijn, maar voor ons voelt dat net heel natuurlijk. Je kent elkaar door en door. En als er iets is, kan je dat ook gemakkelijker uitspreken. De tenen zijn minder lang, zeg ik soms. Dat maakt het net eenvoudig.’

Omar Smets: ‘Voor mij voelt dat ook evident. Omdat we elkaar zo goed kennen, is er veel vertrouwen. Je moet niet voortdurend aftasten wat de ander bedoelt. Dat maakt samenwerken heel direct en helder.’

Herbert Smets: ‘Ik vind het vooral een rijkdom dat we met verschillende generaties samen kunnen werken. We vullen elkaar echt aan. Omar zit sterker op het operationele: planning, prijsberekening, opvolging van de werven en de projectleiders. Naomi neemt meer de personeelskant, het administratieve, de attesten en audits op. Ikzelf ben vandaag nog minder operationeel betrokken, maar bij grote en fundamentele beslissingen ben ik er nog altijd bij. Wat mooi is: het groeit organisch. Het is niet alsof we ooit met een schema aan tafel zijn gaan zitten. Dat is vanzelf gegroeid.’

Zijn generatieverschillen voor jullie eerder lastig of net waardevol?

Herbert Smets: ‘Voor mij zijn die verschillen vooral complementair. Ik heb de ervaring, zij brengen snelheid, een andere blik en veel meer vanzelfsprekendheid in technologie en digitalisering mee. Ik wil op dat vlak geen analfabeet zijn, maar ik voel wel dat de jongere generatie daar sneller in is. En dat is goed. Je hebt dat vandaag nodig.’

Naomi Smets: ‘Papa draagt het DNA van het bedrijf in zich. Dat voel je in alles. Die ervaring is een enorme rijkdom. Tegelijk merk ik ook hoe verschillend wij soms kijken. Papa en Omar vertrouwen sterker op hun buikgevoel. Ik heb meer nood aan cijfers en aan zekerheid. Maar net die combinatie werkt goed. Je leert ook van elkaar dat niet alles strak afgelijnd hoeft te zijn.’

Omar Smets: ‘Onze sterkte zit echt in die combinatie. Sommige dingen overlappen en dan klop je gewoon bij elkaar aan. Dat kan. We blijven ook een KMO: als ergens de koffie op is, dan is degene die het ziet ook degene die het oplost. Zo simpel is het soms.’

Wat betekent succesvol ondernemen voor jullie?

Herbert Smets: ‘Mijn kijk daarop is met de jaren veranderd. Vroeger dacht ik misschien meer in termen van zoveel mogelijk opbrengen. Vandaag is dat veel socialer geworden. Natuurlijk moet een bedrijf rendabel zijn, anders houdt het op. Maar voor mij gaat succesvol ondernemen ook over sociaal verantwoord bezig zijn. Je kent je mensen, je kent je klanten, en je wilt correct handelen. Ik heb ooit een klant gezegd dat een offerte van ons eigenlijk te duur was voor wat het was. Dan verdien ik misschien minder, maar ik wil wel eerlijk in de spiegel kunnen kijken.’

Omar Smets: ‘Wij kiezen heel bewust voor lange termijnrelaties. We werken liever twintig jaar met een klant en verdienen misschien iets minder, dan dat we op korte termijn meer verdienen maar die relatie verliezen. Die tevredenheid op lange termijn is voor ons belangrijker.’

Naomi Smets: ‘Winst en omzet zijn belangrijk, daar moet je eerlijk in zijn. Maar je draagt ook verantwoordelijkheid voor de mensen die hier werken en voor hun gezinnen. Zij doen het werk buiten, zij steken de spade in de grond. Dan moet je zorgen dat mensen zich hier goed voelen. Wij zijn geen roepers. Dat past niet bij ons. Misschien groei je dan iets minder snel, maar wel op een manier waarop je thuis recht in de spiegel kan kijken. En dat voelen klanten ook. Het DNA van een bedrijf zie je niet alleen binnenin, dat straalt ook naar buiten.’

Wat drijft jullie om elke dag opnieuw met volle goesting te ondernemen?

Omar Smets: ‘Je wilt het goed doen, misschien nog meer omdat het een familiebedrijf is. Als je iets in beweging zet en het werkt, dan voel je dat meteen. Niet alleen financieel, maar ook in het bedrijf zelf. Het geeft voldoening om te zien dat het groeit en dat iedereen mee is.’

Herbert Smets: ‘Goesting alleen volstaat niet. Er moet gewerkt worden. Op het einde van de dag moet een bedrijf iets opbrengen, anders blijft het niet duren. Maar tegelijk heb ik altijd veel geluk gehaald uit werken. Die weg ergens naartoe, dat proces van opbouwen, dat is voor mij ook een vorm van leven.’

Naomi Smets: ‘Voor mij zit de drijfveer in de combinatie: je werkt voor je eigen gezin, maar tegelijk ook voor iets dat groter is dan jezelf. Je bouwt mee aan een bedrijf, aan werk voor andere gezinnen, aan een toekomst. Ik vergelijk het soms met een huis kopen in plaats van huren: elke inspanning die je doet, bouwt mee aan iets dat blijft. Dat gevoel motiveert enorm.’

Jullie praten opvallend open over geld, vermogen en planning. Waar komt die openheid vandaan?

Herbert Smets: ‘Omdat openheid rust geeft. Ik ben heel open over ons gezinsvermogen en over de manier waarop ik daarnaar kijk. Niet om met geld te zwaaien, wel omdat ik geloof dat het veel meer spanning geeft als je daarover zwijgt. Ik ben vandaag veel bezig met successie en met de vraag hoe ik wat we hebben opgebouwd zo goed mogelijk kan overdragen. Dat regel je niet van de ene dag op de andere. Ik wil dat mijn kinderen en kleinkinderen zich later comfortabel kunnen handhaven in de maatschappij. Dat is voor mij financiële rust.’

Omar Smets: ‘Ik denk dat wij op dat vlak opener zijn dan veel andere gezinnen. En dat helpt ook echt. Het maakt gesprekken gemakkelijker en het creëert vertrouwen.’

Naomi Smets: ‘Wij zijn wel opgevoed met het idee dat je zelf op je benen moet staan. Omar en ik rekenen vandaag niet op wat er later misschien ooit komt. Wij doen ook zelf investeringen en bouwen zelf iets op. Maar tegelijk geeft het natuurlijk rust in je hoofd dat er een vangnet is, mocht het ooit echt mislopen. Dat maakt ook dat je soms wat meer durft denken op lange termijn. Dat gevoel wil ik later ook aan mijn kinderen meegeven.’

Hoe kijken jullie naar vermogensopbouw, sparen en investeren?

Omar Smets: ‘Ik kijk daar heel actief naar. Sparen op een klassieke spaarrekening voelt voor mij vandaag minder logisch. Ik investeer liever in vastgoed en aandelen. Voor mij is beleggen ook een vorm van sparen, alleen op een andere manier. Uiteraard doe ik dit wel berekend: investeringen waar je ’s nachts van wakker ligt, daar geloof ik niet in. Ook professioneel niet.’

Herbert Smets: ‘Ik was op jonge leeftijd misschien zelfs iets risicovoller dan mijn kinderen vandaag zijn. Maar ook voor mij gold altijd: een investering mag je nachtrust niet afpakken. Wat ik belangrijk vind, is dat je kinderen leert omgaan met vermogen. Niet in de zin van luxe of uiterlijk vertoon, maar in de zin van verantwoordelijkheid. Als meerdere mensen mee bouwen aan hetzelfde vermogen, dan krijgt dat ook meer energie. Daar geloof ik sterk in.’

Naomi Smets: ‘Wij hebben thuis altijd meegekregen dat geld geen excuus is voor uiterlijk vertoon. Het gaat niet om designerspullen of om tonen wat je hebt. Wat telt, is dat je doordacht investeert. Daarin lijken we eigenlijk sterk op elkaar: we zijn alle drie bezig met opbouwen, maar wel nuchter en met een langetermijnblik.’

Bij wie kloppen jullie hiervoor aan? In hoeverre laten jullie zich begeleiden bij jullie financiële planning en vermogensopbouw?

Omar Smets: ‘Mijn eerste reflex is vaak nog altijd: ik ga het mijn vader vragen. Hij heeft in het verleden bewezen dat hij daar goed in is. Daarnaast zoek ik sommige dingen ook zelf op, zeker als het over nieuwe of meer digitale vormen van beleggen gaat. Maar voor de grote lijnen is dat vertrouwen binnen de familie belangrijk. En als we iets echt willen aftoetsen of concreet willen maken, dan schakelen we ook onze account manager Peter van Bank Van Breda in. Dan is het waardevol dat er iemand meekijkt die onze situatie kent en helpt om de juiste afwegingen te maken.’

Herbert Smets: ‘Ik geloof heel sterk in experten. Als je ziek bent, ga je naar de dokter. Als je een huis koopt, ga je naar de notaris. En met geldzaken ga je naar een bankier of accountant die hun vak kennen. Wat voor mij het verschil maakt, is vertrouwen. Met Peter van Bank Van Breda hebben we iemand die met ons meedenkt en ook proactief contact opneemt als hij voelt dat iets relevant kan zijn. Dat is voor mij de meerwaarde van goed advies: niet alleen antwoorden krijgen op je vragen, maar ook iemand hebben die vooruitdenkt en je helpt om met meer rust beslissingen te nemen.’

Naomi Smets: ‘Bij ons start een financieel idee vaak thuis, in gesprek met papa. Maar daarna is het inderdaad fijn dat we ook kunnen terugvallen op iemand als Peter van Bank Van Breda. Hij helpt om zo’n idee goed te structureren en concreet te maken. Die combinatie werkt voor ons goed: eerst het vertrouwen van dichtbij, daarna de expertise van iemand die onze context begrijpt en mee vooruitkijkt.’

Hoe kijken jullie naar financiële planning op lange termijn?

Herbert Smets: ‘Ik denk daarin vandaag vooral niet meer aan mezelf. Ik hoef me voor de rest van mijn leven geen zorgen te maken, en dat besef geeft rust. Mijn focus ligt nu op wat ik goed en rendabel kan doorgeven. Ik wil dat niet zomaar laten gebeuren. Daar bewust mee bezig zijn, is voor mij een belangrijk onderdeel van financiële planning.’

Omar Smets: “Ik ben heel sterk een langetermijndenker. Misschien soms té sterk, zegt mijn vrouw weleens. Dan moet ik eraan herinnerd worden om ook eens meer in het nu te leven. Maar die focus op later zit er wel heel diep in.’

Naomi Smets: ‘Ik denk ook altijd in tien of twintig jaar. Van dag tot dag leven, daar word ik niet gelukkig van. Ik heb een doel nodig om naartoe te werken. Tegelijk zie ik ook een verschil met de generatie van mijn ouders. Wij proberen bewuster evenwicht te zoeken tussen werk en gezin. Dat betekent niet dat de drive minder is, integendeel. Maar we zijn ons er wel meer van bewust dat ook tijd en aanwezigheid waarde hebben.’

Wat leren jullie van elkaar en met hoeveel vertrouwen kijken jullie naar de volgende generatie?

Naomi Smets: ‘We leren elke dag van papa’s ervaring, maar ook van zijn rem op ons enthousiasme. Ik kan soms bruisen van ideeën, en dan is het goed dat iemand zegt: denk nog eens na. Tegelijk leren wij hem misschien ook om open te blijven staan voor nieuwe manieren van kijken en werken.’

Omar Smets: ‘Wij houden elkaar goed in evenwicht. Ik leer van Naomi dat ideeën soms gewoon mogen bruisen, ook al ben ik zelf wat nuchterder. En van papa leer ik dat je altijd moet blijven leren. Dat stopt nooit.’

Herbert Smets: ‘Mijn vertrouwen in de volgende generatie is heel groot. Zonder twijfel. Ik leer vandaag even goed van hen als zij van mij. Dat is misschien wel de essentie van een gezond familiebedrijf: dat je niet halsstarrig blijft vasthouden, maar durft loslaten, durft luisteren en durft geloven in wat komt. Als je dat kan, dan bouw je niet alleen aan een bedrijf, maar ook aan iets dat als familie blijft voortleven.’