Vrij of veilig? App of bankier?

Achter de woorden vrijheid en veiligheid schuilt vaak dezelfde wens: voldoende financiële ruimte hebben om zelf richting te geven aan je toekomst. Volgens Ben Granjé, CEO van VFB (de Vereniging van Individuele Beleggers in België), verschillen generaties daarin minder van elkaar dan het soms lijkt. Niet leeftijd, maar vooral ervaring, context en levensfase kleuren hun keuzes. Hoe dat zich vertaalt naar beleggen en vermogensopbouw, vertelt hij ons graag zelf.

Vrijheid en veiligheid

Waar zie jij vandaag de grootste verschillen tussen generaties als het over beleggen en vermogensopbouw gaat?

Ben Granjé: ‘De grootste verschillen zitten volgens mij minder in de generatie op zich dan in de levensfase en de ervaringen die iemand al heeft opgebouwd. Jongere ondernemers spreken vaker over vrijheid, opportuniteiten en snelheid. Oudere ondernemers hebben het sneller over bescherming, continuïteit en overdracht. Maar uiteindelijk draait het bij allebei om hetzelfde: financiële ruimte creëren om keuzes te kunnen maken. Alleen gebruiken ze daar een andere taal voor.’

Onze enquête suggereert dat jongere ondernemers eerst investeren in de groei van hun onderneming en pas later starten met privé-vermogensopbouw. Herken je dat?

Ben Granjé: ‘Ja, dat herken ik zeker. Voor veel jonge ondernemers is hun onderneming in de eerste jaren hun belangrijkste investering. Dat is ook logisch: daar ligt hun energie, hun ambitie en vaak ook hun grootste hefboom. Alleen schuilt daar een risico in. Wie te lang alles in de zaak laat zitten, bouwt buiten die onderneming weinig buffer of spreiding op. Meestal zie je pas een kantelpunt zodra er wat meer stabiliteit komt: wanneer de cashflow voorspelbaarder wordt, er personeel is, of de ondernemer voelt dat hij of zij niet alles meer op één paard wil zetten.’

Verschilt ook hun horizon? Denken jongere ondernemers korter of net langer dan oudere generaties?

Ben Granjé: ‘Dat hangt sterk af van de mens achter de ondernemer. Je zou verwachten dat jongeren automatisch langer denken, omdat ze meer tijd voor zich hebben. Maar in de praktijk spelen ervaring, opvoeding en levensgebeurtenissen minstens even hard mee. Wie al vroeg heeft meegemaakt dat zekerheden snel kunnen wegvallen, kan net veel meer nood hebben aan veiligheid. Of net het tegenovergestelde: de overtuiging ontwikkelen dat je vandaag moet handelen en morgen wel ziet. Daardoor zijn generatieverschillen nooit zwart-wit. Ze worden altijd mee gevormd door het parcours dat iemand heeft afgelegd.’

Alles in de onderneming

Welke fouten zie je daarin het vaakst terugkeren?

Ben Granjé: De klassieke fout is te lang alles in de onderneming houden, alsof die zaak automatisch ook de volledige pensioen- en vermogensstrategie moet dragen. Dat hoeft niet zo te zijn. Anderzijds zie je soms ook dat ondernemers te vroeg middelen uit hun bedrijf halen, waardoor ze groeikansen missen. Het komt erop aan om op tijd een evenwicht te vinden: blijven investeren in de motor van je bedrijf, maar tegelijk ook privé een buffer en een vorm van spreiding opbouwen.’

Doelen doorheen de tijd

Waarvoor bouwen ondernemers vandaag vermogen op? En in hoeverre verschilt dat naargelang de generatie?

Ben Granjé: ‘Ook daar zie je andere accenten. Jongere ondernemers spreken vaker over financiële vrijheid, flexibiliteit of de mogelijkheid om op termijn nieuwe keuzes te maken. Oudere generaties focussen vaker op behoud, pensioen en overdracht. Maar opnieuw: die doelen liggen dichter bij elkaar dan het soms lijkt. Vrijheid en veiligheid zijn geen tegenpolen. Wie vermogen opbouwt, wil in wezen grip krijgen op de toekomst. Alleen verschuift de invulling daarvan naarmate mensen ouder worden of hun familiale context verandert.’

Welke rol speelt een familiale context daarin, bijvoorbeeld wanneer kinderen mogelijk in het bedrijf stappen?

Ben Granjé: ‘Dat verandert veel. Zodra overdracht een realistisch scenario wordt, verschuift de blik vaak van groei naar continuïteit. Ondernemers gaan dan anders kijken naar liquiditeit, bescherming en structuur. Ze stellen zich vragen als: hoe zorg ik dat mijn kinderen opties hebben, zonder hen vast te zetten? Hoe maak ik mijn vermogen overdraagbaar? En hoe voorkom ik dat alles te sterk samenhangt met de toekomst van één onderneming? Dat soort vragen duwt ondernemers meestal vanzelf in de richting van meer spreiding en meer planning.’

Groei en wendbaarheid

Bij sommige jongere ondernemers leeft het idee van een expliciete exit-strategie al van bij de start. Zie je dat ook terug in hun financiële gedrag?

Ben Granjé: ‘Ja, bij een deel van de jongere generatie is ondernemen soms explicieter verbonden met een scenario van opbouwen en op termijn verkopen. Dat exit-denken beïnvloedt ook hun financiële gedrag. Sommigen gaan daardoor offensiever denken, omdat ze snelheid willen maken. Anderen houden net meer liquiditeit aan, omdat ze kansen willen kunnen grijpen of flexibel willen blijven. Op zich is dat niet problematisch, zolang het gepaard gaat met realisme. Een exit is geen zekerheid, en snel vermogen opbouwen blijft vaak minder lineair dan op sociale media wordt voorgesteld.’

Welke misverstanden zie je vandaag het vaakst, zeker bij jonge ondernemers?

Ben Granjé: ‘Dat vermogen snel en bijna vanzelf kan groeien, bijvoorbeeld. Of dat wie genoeg informatie heeft, automatisch ook betere beslissingen neemt. In de praktijk blijft beleggen altijd een combinatie van kennis, discipline en zelfinzicht. Daarnaast bestaan ook oudere mythes nog altijd: cash zou veilig zijn, vastgoed zou niet kunnen dalen, ETF’s zouden speculatief zijn. Elke generatie heeft zijn eigen overtuigingen, maar ze hebben één ding gemeen: ze vereenvoudigen een realiteit die veel complexer is.’