test

Wonen in de toekomst

‘Ik geloof niet in spektakelarchitectuur maar wel in projecten die een antwoord bieden op de uitdagingen die op ons afkomen. Dat is de grootste uitdaging voor de architect van de toekomst’

Hoe wonen we vandaag? En hoe lang kan dit nog? Architect Thomas Cols trekt aan de alarmbel. En samen met hem zoveel andere architecten en experten op het vlak van ruimtelijke ordening. ‘De architect van de toekomst staat voor grote uitdagingen. We moeten het anders aanpakken. Noodgedwongen. Liever nog vandaag dan morgen.’

70 procent van de Belgen woont niet in een stad of dorp, maar ergens tussenin. Afgelegen en rustig. Het liefst in een vrijstaande woning met een flinke tuin, vrij zicht en dichtbij een snelwegoprit. De auto uiteraard vlak voor de deur.  

De drang om ons land vol te bouwen en ruimtelijk te versnipperen is groot. Nog elke dag sneuvelt 6 hectare open ruimte. Steeds meer deskundigen ter zake wijzen ons op de nefaste gevolgen.

Zo ook architect Thomas Cols van Areal Architecten: ‘De aangekondigde betonstop in 2040 is alvast een stapje in de goede richting. Maar er is meer nodig. Veel meer. Er komen te grote uitdagingen op ons af om te blijven bouwen en wonen zoals we nu doen. Als architect hebben we hierin een grote verantwoordelijkheid.’

Over welke uitdagingen heeft Cols het? Wat is de impact op onze manier van wonen? En wat betekent dit voor de toekomst?

 


Climate change

Jongeren komen massaal op straat om aan de alarmbel te trekken. ‘Climate change’ staat op elke politieke agenda. Klimaatexperten bevestigen de link tussen de wereldwijde temperatuurstijging en de uitstoting van broeikasgassen door ons doen en laten.

Thomas Cols: ‘Met 11,9 procent zijn onze woningen, na de internationale scheepvaart, de tweede grootste bron van CO2-uitstoot in ons land. Verwarming via fossiele brandstoffen en ons hoog elektriciteitsverbruik zijn de grote boosdoeners.

Tegen 2021 moet alle nieuwbouw bijna energieneutraal zijn. Tegen 2050 eist de overheid dat ook je gerenoveerde woning een even goede score haalt als nieuwbouw.

Een flinke uitdaging, waar wij als architect voor staan. We merken dat ook ontwikkelaars en opdrachtgevers steeds gretiger meestappen in het duurzame verhaal.

Hernieuwbare energietechnieken, slimme gebouwen die de productie van energie optimaal afstemmen op de vraag en afgifte, geothermische warmtepompen, zonnepanelen, energiecoöperatieven die her en der opgericht worden, de energieprestatieregels (EPB-eisen) die strenger worden.

De klimaatveranderingen hebben wel degelijk een invloed op de aanpak van de architect van vandaag én morgen.’

 

Het klimaat maakt gekke bokkesprongen. Van fossiel naar duurzaam, dat is ons streefdoel
Meer geboortes dan overlijdens, meer immigratie dan emigratie. Ook in ons land zal de bevolking de komende jaren toenemen.

 

Bevolkingsgroei

Ook op demografisch vlak staan we voor grote uitdagingen. We worden steeds ouder en zijn met steeds meer. De vergrijzing is een feit. Op tien jaar tijd zal het aantal 65-plussers met 22 % stijgen. Bovendien geeft de internationale migratie het aantal Belgen ongetwijfeld nog een duwtje in de rug.

Daarbij komt ook nog de verdere stijging van het aantal alleenwonenden, ook die is onomkeerbaar.

Thomas Cols: ‘Dat zal zijn weerslag hebben op ruimtelijk en architecturaal vlak. Het bevolkingsaantal stijgt, de beschikbare woonoppervlakte niet. Er is nood aan kwalitatief wonen voor steeds meer mensen.

Compacter wonen en ruimtes delen, dat is de toekomst. We delen de tuin of de recreatieve ruimte. Zo kunnen we kleiner wonen zonder aan comfort in te boeten. Alternatieve woonvormen dringen zich op. Woonvormen die ook het sociaal contact een flinke boost zullen geven.’

 

 

Mobiliteit 

België is Europees kampioen in het aantal uren file per werknemer. Dit aantal is in vijf jaar tijd met bijna 54 % toegenomen. Snelwegen raken oververzadigd en ook op de secundaire wegen nemen de files toe. Stel dat we met z’n allen de wagen steeds vaker aan de kant laten staan? Zijn we voorbereid op deze beweging? De twijfel is groot. Ook op mobiliteitsvlak is een mind switch nodig.

 

Thomas Cols: ‘55 procent van de wereldbevolking woont momenteel in steden. Het aantal stedelingen zal de komende dertig jaar oplopen tot minstens 66 procent. Ook wij zullen onze dorpskernen, centrumsteden en steden moeten verdichten zonder op levenskwaliteit in te boeten. Studies voorspellen dat binnen twintig jaar nog 10 % van het huidige wagenpark in onze steden zal overblijven. Rekeningrijden zal dit ongetwijfeld stimuleren. Net als de steeds grotere keuze aan mobiele alternatieven. Denk maar aan deelauto’s, elektrische steps en beter openbaar vervoer.

Hierdoor zal een gigantische ruimte vrijkomen. Ruimte voor woonomgevingen met voldoende buitenplek en groen. Rationeel grondgebruik combineren met aangenaam wonen, daar zetten projectontwikkelaars steeds vaker op in. Aan ons om ook als architect hier een antwoord op te bieden. De levenskwaliteit in de stad een boost geven, daar zullen we ons in de toekomst nog meer op moeten focussen.’

Te veel auto’s, te lange files. Grijpen we nu niet in, dan staan we binnenkort met z’n allen stil.
Er komt een nieuwe generatie jongeren aan die het huren van diensten als een evidentie beschouwt.

 

De nieuwe generatie

Zin in de film waarover een vriend het net had? Benieuwd naar de nieuwste ‘plaat’ van je favoriete artiest? Eén vingerknip en het kan dankzij Netflix en Spotify. Bijzonder voor heel wat mensen, maar niet voor de zogenaamde millennials.

 

Het huren van diensten zit verweven in hun dagelijkse doen en laten. Ze groeien op met het ‘alles kan overal’-principe. Waarom zouden ze dan nog verbintenissen voor het leven maken? De generatie van de toekomst denkt anders. Ze leven volgens andere normen en waarden. Spullen zijn voor even, ervaringen voor het leven.

Thomas Cols: ‘Deze generatie zal ongetwijfeld ook op woonvlak de toekomst mee bepalen. Millennials hebben het niet zo met een huis voor het leven. Temporary living of tijdelijk wonen, dat is hun ding. Vandaar het groeiend succes van cohousingprojecten. Ze delen faciliteiten en groene ruimte.

Ook de globale mindset waar jongeren mee opgroeien zal zich weerspiegelen in hoe we in de toekomst zullen bouwen en wonen. De wereld is hun thuis. Een tijdje naar het buitenland omwille van een nieuwe job? Geen enkel probleem.

Neem nu het vastgoedproject YUST (Young Urban Style) in Antwerpen. Het gaat om compacte instapklare city loftsin het hart van de stad die je perfect kan huren voor een korte periode. Gemeenschappelijke ruimtes als wasplaats en bar worden met elkaar gedeeld.  

De trend om tijdelijk en compact te wonen zal zich alleen maar verderzetten. Niet alleen omwille van de nieuwe generatie maar ook door de toename van singles en alleenwonenden. In 2016 bestond één op de drie huishoudens uit één persoon, in 2060 zal dat de helft zijn.  

Wonen in de toekomst?

Thomas Cols gelooft niet in spektakelarchitectuur of gebouwen die er als futuristische wezens uitzien. ‘We moeten vooral plekken creëren waar mensen het fijn vinden om te wonen. Samenlevingsmodellen die antwoorden bieden op hedendaagse problemen als milieuvervuiling, overbevolking en mobiliteit. Dat is de toekomst. En de grootste uitdaging voor elke architect.’

De trend om tijdelijk en compact te wonen zal zich alleen maar verderzetten. Niet alleen omwille van de nieuwe generatie maar ook door de toename van singles en alleenwonenden.

woensdag 13 maart 2019