test

Macro-economische update: Beurzen nemen stevige duik

Oktober 2018. De Italiaanse stand-off met Europa, Brexit gesprekken die maar niet willen vorderen, een Federal Reserve die vastberaden lijkt om de rente nog verder te verhogen, een haperende Chinese groei…

Redenen genoeg voor investeerders om even op de rem te gaan staan. Deze maand deelden ook de Amerikaanse markten in de klappen al blijven de rendementen op jaarbasis nog net boven water voor de US indices.

Italië clasht met Europa

De Italiaanse regering gaat met haar begrotingskoers rechtstreeks de confrontatie met de Europese Commissie aan. De verkiezingsprogramma’s van de Vijfsterrenbeweging en de Lega zijn een samenraapsel van extra uitgaven en belastingverlagingen. In het bijzonder wil de huidige Italiaanse regering een aantal hervormingen van de vorige regering terugdraaien. Zo heeft de regering de intentie de pensioenleeftijd opnieuw te verlagen en een basisinkomen in te voeren. Voor de rijkere burgers, vooral de Lega-kiezers uit het Noorden, staan belastingverlagingen op het programma. Met die intentie is het onmogelijk om het begrotingstekort in 2019 terug te dringen tot 0,8% van het BBP, zoals de vorige Italiaanse regering overeenkwam met de Europese Commissie. De Italiaanse regering kwam nu af met een voorstel om de budgettaire teugels te vieren, met een begrotingstekort van 2,4% van het BBP.

De Italiaanse 10-jaarsrente steeg de afgelopen weken fel waardoor het renteverschil t.o.v. Duitsland op een bepaald moment meer dan 300 basispunten bedroeg. In eerste instantie reageerden de markten omwille van de verdere verstoring van de Italiaanse publieke financiën. Met een publieke schuldgraad boven 130% van het BBP rijst de vraag hoe lang Italië dit kan volhouden, zeker in een omgeving van stijgende rentevoeten.

Meer fundamenteel wijkt het Italiaanse economische beleid na deze koerswijziging meer en meer af van de mainstream Europese tendens. Terwijl andere landen volop – tegen wil en dank en niet altijd in een spoedtempo – hun arbeidsmarkt en economie hervormen, draait Italië de klok terug. Vorige Italiaanse regeringen slaagden er immers in enkele uitdagingen aan te pakken. Zelfs in Frankrijk drukte Macron toch enkele structurele hervormingen door. En ook elders in Zuid-Europa is de werking van de arbeidsmarkt fundamenteel hertekend. In heel Europa blijft er veel werk voor de boeg, maar een divergentie in hervormingen ondergraaft op lange termijn de stabiliteit van de Eurozone.

Italiaans minister van Financiën Tria kreeg de ondankbare taak om met het Italiaanse begrotingsvoorstel voor 2019-2021 af te zakken naar Brussel voor een onderonsje met zijn collega-ministers van de Eurogroep. Ondankbaar omdat de arme man als technocraat binnen de Italiaanse regering het onderspit moest delven tegen de leiders van de populistische coalitieregering. Met de billen bloot naar Brussel dus. Eens aangekomen had Tria snel zijn retourticketje naar Rome beet. EU Commissaris voor economische zaken Moscovici haalde een tennismetafoor aan. Over een bal nabij de lijn kan je discussiëren, maar buiten is buiten. Tria bespaarde zichzelf de moeite om in de verdediging te gaan. Begroting dus duidelijk gebuisd door Europa en Italië heeft nu drie weken de tijd om met een beter voorstel op de proppen te komen.

Deadline Day

17 oktober 2018. Lang stond deze datum in het rood omcirkeld als “deadline day”. Men moest en zou een akkoord bereiken over hoe het VK de Europese Unie gaat verlaten. Afgelopen weken stapten beide partijen hier van af door te hinten op een speciale brexit-top in november om het scheidingsakkoord te finaliseren. Het gerucht deed de ronde en werd jammer genoeg ook bevestigd: er wordt tot nader order geen speciale brexit-top georganiseerd in november.

Een speciale vergadering organiseren in november heeft geen nut zolang er geen oplossing voor de Ierse grens is. En dat akkoord ligt nog steeds niet op tafel. Beide partijen kwamen al met (tegen)voorstellen maar tot een doorbraak kwam het nog niet. Desondanks trakteerden de EU-leiders premier May afgelopen maand op een etentje in Brussel. In ruil gaf ze een update over het Britse standpunt in de onderhandelingen. Opnieuw, en volgens de verwachtingen, verlieten de Europese leiders ontgoocheld de tafel. May’s optimisme (“een doorbraak ligt binnen handbereik”) staat in schril contrast met de houding van EU-leiders. Zij herhaalden dat er meer tijd nodig is. Maar is die er wel?

Nu die novembertop er waarschijnlijk niet komt wordt de focus verlegd. De laatste Europese Raad van het kalenderjaar vindt plaats op 13 en 14 december. Dat is grofweg drie maanden voor dé datum der data: 29 maart 2019, die de Britten in hun wetgeving opnamen als deadline om de EU te verlaten. Om die te behalen, moet een eventueel akkoord tussen May en de EU eerst nog worden goedgekeurd door het Lagerhuis en door de nationale regeringen uit de EU. Dat is niet vanzelfsprekend. Hoe diep het water ook is tussen May en de EU, het water tussen May en haar achterban is minstens even diep. De EU verwacht toegevingen van May die onaanvaardbaar zijn voor een groot deel van haar eigen partij. Een no-deal scenario komt dus alsmaar dichterbij.

May zit gevangen tussen de Europese Unie enerzijds en haar regering anderzijds. Zowel de EU als May hinten wel op een verlenging van de overgangsfase, die momenteel loopt tot eind 2020, met een jaar. Hierdoor wordt meer tijd gekocht om een nieuw onderling handelsakkoord af te sluiten en zo de ‘Irish backstop’ te vermijden. Hoe hard men dat ook wil vermijden, het moet wel deel uitmaken van het ‘withdrawal agreement’ die op 29/03/2019 in werking treedt. Een harde Ierse grens wil iedereen ten alle koste vermijden én net dat blokkeert nu alle verdere vooruitgang.

Draghi houdt het hoofd koel

Ondanks de matige economische cijfers die de laatste weken in de Eurozone gepubliceerd werden (zo groeide de Europese economie slechts met 0,2% in het derde kartaal, tegenover een verwacht groeicijfer van 0,4% op kwartaalbasis) slaagt Draghi erin om de marktverwachtingen in evenwicht te houden. Na de bijeenkomst van de ECB stelde Draghi in zijn verklaring dat de risico’s nog steeds worden ingeschat als “broadly balanced”. Verder benadrukte Draghi dat er geen sprake is van wijzigingen in de inflatieverwachtingen. Ook het huidige pad van het beleid werd niet gewijzigd; de netto aankopen onder QE zullen hoogstwaarschijnlijk worden stopgezet in december. Over het verdere verloop van de herinvesteringen of de update van de verdeelsleutel voor deze investeringen liet Draghi niets los.

Draghi slaagde er wel in om de risico’s voor de Europese economie te bespreken zonder veel marktreactie uit te lokken. Hij vernoemde onder andere de Italiaanse begroting en de Brexit onderhandelingen als tijdelijke factoren die de slechter dan verwachte data verklaren. Over de Italiaanse begroting wilde hij enkel kwijt dat dit een fiscale kwestie is, en dat het monetaire beleid niet de plaats is om dit aan te pakken. Draghi blijft positief over de inflatieverwachtingen, waar hij de stijgende lonen aanhaalt als belangrijkste factor.

Wel werd een aantal keer verwezen naar de bijeenkomst van de ECB in december, waar de projecties voor groei en inflatie zullen worden bijgesteld en toegelicht. Deze bijeenkomst zal uitmaken of het voorzichtige optimisme dat Draghi heeft getoond ook wordt vertaald in de projecties, of deze toch neerwaarts moeten worden bijgesteld.

Trump versus Powell

Er is elke maand wel wat te doen omtrent de uitspraken van Trump. Ook de afgelopen maand was het weer raak. Gevraagd naar zijn mening over de correctie op de financiële markten, kwam hij weer tot de volgende gevleugelde uitspraken: “The problem I have is with the Fed… The Fed is going wild… They’re raising interest rates and it’s ridiculous… The Fed is going loco!”. Het komt natuurlijk zeer slecht uit, een zwak marktsentiment vlak voor de belangrijke Amerikaanse congresverkiezingen. De Dow Jones daalde de afgelopen maand meer dan 5%. Maar jaagt de Fed de Amerikaanse economie echt een recessie in?

De Fed heeft dit jaar al drie keer de beleidsrente verhoogd en in december staat er nog een renteverhoging te wachten. Het programma dat de balans van de centrale bank verkleint, is ondertussen ook volop in werking. Bovendien wijzen de Fed-verwachtingen op nog zo’n drie renteverhogingen in 2019. De beleidsrente staat nu nog op 2,25%, maar afgaand op die Fed-projecties zal deze oplopen tot 3,25%. Als je dat vergelijkt met de 10-jaars Treasury-rente, die rond de 3,20% staat, wordt het duidelijk dat de markt concludeert dat het monetair beleid al snel veel te restrictief wordt.

Volgens Fed-voorzitter Powell, die nota bene nog geen jaar geleden door Trump zelf is voorgedragen, is dat ook precies de bedoeling. Afgelopen week zei hij dat de beleidsrente tot voorbij een ‘neutraal niveau’ verhoogd moet worden. Sterker nog, volgens Powell zijn we “a long way from neutral at this point, probably”. Dat betekent dat de Fed ook na die drie verhogingen in 2019 niet klaar denkt te zijn. Niet zo gek dus, dat dit op de markt compleet verkeerd viel. De interpretatie van de financiële markten is dat de Fed bereid is om de economie een recessie in te jagen: hike until it breaks?

Stellar payrolls

Als het echter van de Amerikaanse arbeidsmarkt afhangt is er nog wel wat ruimte om te hiken. Opnieuw een sterker dan verwacht banenrapport: voor de maand oktober kwamen er maar liefst 250.000 nieuwe banen bij (tegenover 200.000 verwacht) en stegen de uurlonen met 3,1% geannualiseerd. Dit is de sterkste stijging van de afgelopen negen jaar. De werkloosheidsgraad bleef hierdoor stevig op een gunstige 3,7% staan. Mooie cijfers al zitten er ook nog wel wat gevolgen in van het orkaanseizoen en het zogenaamde basiseffect (oktober vorig jaar was een uitzonderlijke zwakke maand in termen van loongroei). Hoe dan ook, zowel het 6-maands als het 12-maands gemiddelde van de payrolls prijken nog steeds boven de 200.000 jobs per maand.

Conclusies voor uw beleggingen
  • Veilige, vastrentende beleggingen leveren wellicht nog geruime tijd een laag rendement op.
  • Wil u een hoger rendement, dan moet u bereid zijn een gedeelte van uw portefeuille dynamisch te beleggen in overeenstemming met uw beleggersprofiel en uw persoonlijke doelstellingen.
  • Vermogensopbouw vergt een langetermijnvisie met een volgehouden beleggingsdiscipline waarbij u maximaal vasthoudt aan de gekozen strategie. Hou er echter rekening mee dat dynamische beleggingen altijd een volatiel verloop kennen.
  • Spreiding staat voorop, zowel qua looptijden, activaklassen als beheerders.

 


Wij bespreken dit graag met u op basis van uw persoonlijk financieel traject. U bent van harte welkom voor een gesprek.

 

woensdag 7 november 2018