test

Hoe zorgt u voor wat echt telt als u er niet meer bent

Professor Manu Keirse geeft inzicht in de emotionele en rationele processen voor en na iemands overlijden.

Als er één doel is waarnaar iedereen zou moeten toeleven dan is het de ambitie om te kunnen terugkijken zonder spijt. Maar hoe slaagt u daarin? ‘Mensen moeten leren leven met het einde voor ogen’, zegt professor Keirse.

Een eenvoudige techniek om u regelmatig te bezinnen over uw leven, is om u in te beelden dat u op de eerste rij zit tijdens uw eigen uitvaart. Wat zou u willen dat uw nabestaanden over u en uw leven vertellen? Zo krijgt u een helder zicht op uw prioriteiten in het leven. Dàt zijn de dingen die van tel zijn voor u en uw naasten wanneer u er niet meer bent. Misschien is dat wel de essentie van successie?

We hebben weinig ervaring met sterven

Kinderen leren door observatie en imitatie. In de vorige eeuw werden zij van jongs af geconfronteerd met volwassenen die omgingen met verlies en rouw. De dood en alles daarrond maakte deel uit van het leven.

Vandaag blijven we langer gezond en zijn we minder vertrouwd met de dood. Er is een grotere afstand tussen leven en sterven. De dood komt bijna buiten ons leven te staan. Daardoor vergeten we soms dat we sterfelijk zijn en heerst er meer angst voor de dood. Gevolg: we denken er te laat aan om ons nalatenschap te organiseren volgens onze wensen.

Respect voor wat u belangrijk vindt

Onze levensloop is een aaneenschakeling van beslissingen, ervaringen en onze persoonlijke visie daarop. Na uw dood wilt u toch ook gerespecteerd worden om wat u belangrijk vond tijdens uw leven? Er komt een moment waarop u zelf niet meer kan zeggen wat u denkt of voelt. Door zelfbewust te blijven over uw wilsbeschikking, blijft u controle houden over de dingen die voor u belangrijk zijn.

Niemand gaat twee keer dood, dus regel alles ineens goed.

Schrijf uw visie op voor wanneer u er niet meer bent

Wie zijn de hoofdrolspelers in uw leven? Welke ervaringen zou u zeker willen delen? Waar houdt u van? Wat vindt u niet prettig? Wat doet u graag? Waar hoopt u op? Waarvoor bent u bang? Op welk moment was u het meest trouw aan uw persoonlijke waarden? Hoe wilt u worden herdacht? ‘Schrijf het allemaal op’, zegt professor Keirse. ‘Als u aan mensen zegt wat u belangrijk vindt, vormt dat een krachtig historisch document voor uw familieleden.’

De dood boezemt angst in, maar dat is normaal. De eerste keer dat u iets beleeft, bent u altijd wel een beetje bang. Aangezien niemand twee keer sterft, is iedereen even onervaren in doodgaan. Toch is het een onderwerp dat we beter vroeg dan laat op de agenda zetten.

Gevoelens, meningen en beslissingen sneller uitspreken verbetert de kwaliteit van onze relaties. Professor Keirse: ‘Ga bijvoorbeeld nooit slapen voor u iets hebt uitgepraat, u weet namelijk nooit of die persoon weer zal wakker worden.’ Wie daarmee rekening houdt, gaat beter om met mensen. U staat nu eenmaal anders in het leven als u beseft dat alles vergankelijk is. Dat neemt niet weg dat u beter uw zaken goed regelt.

De emotionele erfenis is ook belangrijk

Als mensen sterven zonder enige voorbereiding ontstaan er vaak spanningen over erfenissen. U kan veel zaken voorkomen door op voorhand alles uit te praten met elkaar. Ruzies ontstaan vaak niet omwille van de materiële erfenis, maar door onenigheid over emotionele familiestukken. Durf het bespreken, ook met mensen die u adviseren. Zo maakt u alles veel eenvoudiger.

 

We kunnen niet meer accepteren dat we ooit moeten sterven.

Het is een verdienste van de samenleving dat we met z’n allen ouder worden. Dat is de positieve kant van onze gezondheidszorg. Daarom spreekt professor Keirse liever van de verzilvering van de bevolking dan van de vergrijzing. ‘Als we morgen stoppen met alle zinloze medische behandelingen en het geld dat vrijkomt, investeren in ouderenzorg dan wordt dit wél betaalbaar’, zegt Manu Keirse. ‘Er worden heel wat zinloze behandelingen doorgevoerd omdat we niet meer kunnen accepteren dat we ooit moeten sterven.’

De beloning wacht niet meer in de hemel maar hier en nu

We verwachten onze beloning in het huidig leven, niet in het eeuwig leven. De wetenschap is enorm geëvolueerd. Dankzij medische ingrepen is pijn lijden vandaag geen must meer.

Vroeger was pijnstilling of genezing vaak geen optie. Daardoor was er een rol voor religie weggelegd. Professor Keirse: ‘In de jaren 20 werd er ’s avonds in een artsengezin gebeden tot God om de kinderen te beschermen tegen difterie. Men dacht er niet aan om te bidden voor een geneesmiddel omdat de geneeskunde in die tijd weinig ziekten kon genezen.’

Zonder er liefde zou er geen verdriet zijn

Ondanks al onze verschillen, hebben we één ding gemeen: we gaan allemaal dood. Ook ons rouwproces is universeel. Iedereen beleeft dezelfde vier taken van rouwarbeid. Eerst moet u de werkelijkheid van het verlies aanvaarden. Ten tweede ervaart u de pijn van het verlies. Vervolgens past u zich aan de omgeving aan zonder die overledene. De vierde taak is herinneren en opnieuw leren genieten.

Overal in de wereld is die belevenis van rouwarbeid dezelfde. De uitdrukking die mensen eraan geven, verschilt per cultuur, maar wat ons bindt, is ons gevoel. De dood hoort bij het leven, net zoals verdriet bij geluk hoort. Verdriet is goed. Het is iets moois, want het is het gevolg van liefde.

Zorgvuldigheidsmap

Uw nabestaanden willen respecteren wat u belangrijk vond in uw leven, maar vaak weten zij niet goed hoe.

Een zorgvuldigheidsmap is een begrip dat Manu Keirse verklaart in zijn laatste boek ‘Als ik er niet meer ben’. In zo’n map verzamelt u een aantal praktische documenten, waarmee u uw geliefden heel wat pijnlijk zoekwerk kan besparen.

Hier een aantal zaken die u daar best in bewaart:

 

Wilsverklaring

Stel een document op waarin uw wil staat geschreven i.v.m. de medische behandelingen die u wel of niet wenst in geval van ziekte.

Adressenlijst

Houd een bijgewerkte lijst met namen, adressen, telefoonnummers, e-mail-adressen bij. Wie moet er worden ingelicht wanneer u sterft?

Bankzaken

Zorg voor een overzicht van de verschillende financiële instellingen waarbij u cliënt bent. Noteer ook de nummers van uw rekeningen en kredietkaarten.

Lidmaatschappen en abonnementen

Stel een lijst op met instellingen en verenigingen waar u lid bent. Anders kunnen deze onnodig lang doorlopen.

Wagen

Zorg dat verschillende attesten niet meer op uw naam staan, wanneer u op latere leeftijd uw auto niet meer gebruikt.

Online aanwezigheid

Houd bij op welke online platformen u actief bent. Bewaar de aanmeldgegevens en wachtwoorden niet op uw computer, maar op een blad papier.

woensdag 14 juni 2017