‘United we stand, divided we fall. En zie elkaar graag!’

Gerdy Vervloesem (key account manager bij Bank Van Breda) hielp vier jaar geleden als vrijwilliger bij het Rode Kruis na de aanslagen in Brussel. Zoveel mogelijk leed beperken en levens redden, dat was het doel. De vijand van toen had een gezicht. Vandaag strijden we met z’n allen tegen een vijand zonder gezicht. Vanuit zijn ervaring van toen geeft Gerdy graag zijn tips.

Gerdy Vervloesem: ‘De menselijke veerkracht is enorm, de veerkracht van een echt en hecht team is nog veel groter. Vandaag merken we een enorme solidariteit: onder elkaar,  tussen collega’s en tussen klanten. We bevinden ons dan ook nog in het oog van de storm. 

Op basis van mijn evaluaties in diverse werkgroepen naar aanleiding van de debriefings rond de aanslagen in Brussel van 22 maart wil ik graag tips meegeven maar ook enkele harde feiten waarmee we willens nillens geconfronteerd zullen worden.

 

Wat is coping?

Elk individu zal in deze situatie zijn of haar eigen copingstrategie bepalen. Coping is een begrip uit de psychologie. Het gaat om de manier waarop iemand met problemen en stress omgaat. Het betreft de omgang met alle soorten voortdurende stressoren: werkloosheidechtscheidingpijn, oorlog of de crisis waar we ons nu in bevinden.

Er zijn verschillende strategieën en mechanismen van coping. Mensen wisselen hun mechanisme af, afhankelijk van de omstandigheden en hun copingstrategie (ook wel copingstijl genoemd) die samenhangt met hun persoonlijkheid.

Hoe iemand reageert op een stressvolle situatie wordt niet of nauwelijks bepaald door de aard van het probleem maar veel meer door zijn of haar copingstrategie. Afhankelijk van die copingstrategie kan een persoon kiezen uit verschillende manieren (copingmechanismen) om een probleem aan te pakken.  Dit kan ook leiden tot psychosomatische klachten zoals neerslachtigheid (als gevolg van de machteloosheid), depressie of zelfs agressie.  De positieve reactie, - en laat ons die volledig omarmen ( bij wijze van spreken dan toch in deze tijden van social distance ) - is deze van solidariteit,  weerbaarheid en slagkracht. 

De eerste golf van solidariteit maakt na een tijd vaak plaats voor wantrouwen.  Na 22/3 werd dit wantrouwen geprojecteerd op bepaalde bevolkingsgroepen. Ditzelfde zal gebeuren in de volle nasleep van de coronacrisis.  Dit wordt deels gevoed door een diepmenselijke drijfveer: angst. 

 

Tips voor collega’s

Een belangrijke eerste tip: Help een collega die ziek werd, misschien door het virus getroffen werd en zich terug wil integreren in zijn team. Loop niet weg maar geef aandacht.  Laat hem of haar zich snel terug thuis voelen in het team. Weet dat onze medische wereld geen enkel risico neemt op dit moment: Wie genezen verklaard is, is ook  genezen. Meer nog, een dergelijke collega heeft de nodige anti-stoffen opgebouwd tegen het virus.

Ook onderling geldt hetzelfde advies voor collega’s die  zelf of in hun onmiddellijke omgeving getroffen zijn: Praat met elkaar.  Deel de pijn, de zorgen de angsten en de ervaringen. De beste therapeut is immers een lotgenoot.

Sociale afstand betekent niet sociale afstandelijkheid. Valt een naaste collega uit? Bel die collega op! Mail niet maar bel en luister actief.  Uw collega heeft hier echt niet voor gekozen. De extra aandacht doet hem of haar ongetwijfeld plezier.  Wenst deze collega die aandacht toch niet, dan neemt hij of zij de telefoon niet op.

Gebruik geregeld humor. Het internet puilt uit van de filmpjes. Dit heeft een reden ! Collectieve draagkracht kan je verhogen door humor.  Je hoeft die filmpjes niet eindeloos te kopiëren. We zijn namelijk met z’n allen wereldwijd geconnecteerd. Maar wees gerust creatief!  

Wees hard en gedisciplineerd in uw job maar blijf zacht voor uzelf.  Angst en eventuele twijfels over de toekomst zijn nu volkomen normaal. Schaam je niet maar praat erover. Deel je zorgen, angsten en ervaringen. Zoek een buddy die hiervoor openstaat. Praten is zo ongelofelijk belangrijk in crisistijden!’

Besef dat in tijden van crisis de ware en soms minder aangename aard van de mens naar boven komt.  Dit kan vele vormen aannemen : egoïsme, opportunisme of nijd maar ook hulp van mensen waarvan u het niet onmiddellijk had verwacht, vriendschap en materiële hulp.  Houd hier rekening mee : dit is des mensen. 

 

Tips voor leidinggevenden

Jij bent niet alleen leidinggevende maar vooral mens. Alles wat hierboven staat, is ook op jou van toepassing. 

Heb aandacht voor wie het op de werkvloer om welke reden dan ook moeilijk heeft (ook voor deze crisis). Het is typisch dat deze mensen zich niet laten horen. Ze kruipen wat weg omdat ze zichzelf niet zien als de sterkste krachten van het team en zijn bang dat zij eerst voor de bijl gaan  als er mogelijke moeilijke bedrijfsbeslissingen genomen moeten worden. Spreek hen pro-actief aan en stel hen gerust. Luister naar hun bekommernissen.

Je koos ervoor om leidinggevende te zijn dus dit heeft nu eenmaal zijn consequenties.  Zeker in moeilijke tijden ontloopt een echte leidinggevende zijn verantwoordelijkheden niet maar leidt hij zijn team.  En dat staat soms gelijk aan lijden. Ook leidinggevenden mogen eens twijfelen.  Dit is geen zwakte of schande. Deel dit met andere leidinggevenden of met vertrouwenspersonen.  Dit hoeft niet altijd de noodzakelijke N+1 of N te zijn, zoals men dat pleegt te noemen. Het mag gerust iemand zijn die zijn deugdelijkheid op dat vlak al bewezen heeft. 

Deel uw twijfels niet met derden buiten de organisatie.  Zoals ik al zei : in elke crisis komt de minder goede kant van de mens naar boven. U wil niet geconfronteerd worden met uitspraken waar u later spijt van krijgt.

 

United we stand, divided we fall

En tot slot: In de geschiedenis hebben er zich tot op heden nooit zulke opportuniteiten voorgedaan als vandaag.  Ook niet na WO II toen er twee machtsblokken ( lees : financiële machten ) overbleven.  Vandaag zit iedereen in het zelfde schuitje.  En al klinkt het wat heroïsch, er is slechts één devies dat wij kunnen onderschrijven. Als gezin, als bedrijf, als maatschappij. United we stand, divided we fall. En zie elkaar graag!

Talloze gezondheidstips overspoelen ons via de media. Deze tips zijn waar. Twijfel niet!

  • Slaap en beweging hebben een enorme inpact op ons metabolisme maar niet in het minst op onze gemoedsgesteldheid. Slaap voldoende. U onderhoudt zo uw natuurlijke verdedigingsmechanisme tegen virale en andere infecties maar u laat uw brein ook rusten.  Allemaal goed en wel maar wat als ik bang ben en niet kan slapen? Mijn hoofd blijft maar malen. We kennen dit allemaal.  Ik pleit niet voor medicatie, maar zoek zelf een manier om voldoende te rusten.

  • En zet op tijd die ploat… euh GSM af…. We moeten op afstand contact houden. Maar ons brein heeft ook eens rust nodig. Misschien voelt u zich moreel verplicht om talloze en goedbedoelde telefoontjes te plegen.  En dat is ook goed. Maar zoals altijd : doe dit met mate. Door de werkomstandigheden van vandaag ( thuiswerk ) en heel veel digitale communicatie worden we - weliswaar positief bedoeld - nog meer bestookt met prikkels.  Ook met een pak fake news. Niet iedereen heeft de beste bedoelingen.  Deconnecteer geregeld, ook met uw PC en gsm. 

Auteur

Barbara Claeys

donderdag 16 april 2020